රජයේ රෝහලක දවසම Queue එකේ ඉන්න ඕන නැති System එකක් හදමු

Sri Lanka වල free healthcare system එක අපේ රටේ තියෙන වටිනාම public services වලින් එකක්.

හැබැයි free treatment ලැබෙනවා කියලා patient කෙනෙකුගේ කාලයට value එකක් නැහැ කියලා අදහස් වෙන්නේ නැහැ.

උදේ පාන්දර රෝහලට ගිහින් token එකක් අරගෙන, doctor කෙනා බලනකම් හෝ clinic එක පටන් ගන්නකම් පැය ගණනක් බලාගෙන ඉන්න වෙන අවස්ථා තවමත් තියෙනවා.

මේක පොඩි problem එකකුත් නෙවෙයි.

Ministry of Health හි 2024 Annual Health Bulletin එක අනුව, රජයේ සෞඛ්‍ය ආයතනවල OPD visits මිලියන 55.4කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ clinic visits මිලියන 32.5කට වැඩි ප්‍රමාණයක් 2024දී වාර්තා වෙලා තියෙනවා.

ඒ තරම් විශාල patient volume එකක් manage කරනකොට queue එක completely නැති කරන්න බැරි වුණත්, technology සහ better planning use කරලා unnecessary waiting time එක ගොඩක් අඩු කරන්න පුළුවන්.

Hospital එකට යන්න කලින් Token එක ගන්න පුළුවන් නම්?

Simple system එකක් හිතන්න.

Patient කෙනාට website එකකින්, app එකකින් හෝ simple SMS/phone service එකකින් තමන්ගේ OPD හෝ clinic එකට token එකක් reserve කරන්න පුළුවන්.

ඊට පස්සේ,

“Your estimated time: 10.30 AM – 11.00 AM”

වගේ time range එකක් ලැබෙනවා.

10.30ට doctor අනිවාර්යයෙන්ම බලනවා කියලා promise කරන්න බෑ. Hospitals කියන්නේ unpredictable places. Emergencies එනවා, consultations එකින් එකට ගත වෙන time එක වෙනස්.

හැබැයි උදේ 6ට ඇවිත් දවල් වෙනකම් chair එකක ඉන්න එකට වඩා estimated queue system එකක් ගොඩක් හොඳයි.

එක National System එකකට slowly connect කරමු

Long-term goal එක hospital එකෙන් hospital එකට completely different systems build කරන එක නොවෙයි.

Patient කෙනෙකුට තමන්ගේ NIC හෝ secure health ID එක use කරලා:

• OPD / clinic appointment එකක් ගන්න
• current queue position එක බලන්න
• appointment reminder එකක් SMS එකෙන් ගන්න
• previous medical records authorized doctor කෙනෙකුට බලන්න
• laboratory results access කරන්න
• වෙනත් hospital එකකට transfer වුණාම medical history එක නැවත zero එකෙන් explain නොකර ඉන්න

පුළුවන් system එකක් හදන්න පුළුවන්.

Ministry of Health එක 2025දී healthcare digitalization එක priority එකක් ලෙස identify කරලා තිබෙන අතර National Electronic Health Record (NeHR) system එකක් develop කිරීමත් official plans වල තියෙනවා.

Smartphone එකක් නැති කෙනෙක්ට මොකද වෙන්නේ?

මෙතන වැදගත්ම point එක මේකයි.

Online appointment system එකක් තිබුණා කියලා walk-in patients reject කරන්න බැහැ.

Elderly people, low-income families සහ smartphone/internet access අඩු අය system එකෙන් exclude වෙන්න පුළුවන්.

ඒ නිසා system එක hybrid වෙන්න ඕන.

Online booking + SMS + phone booking + hospital counter tokens එකටම තිබිය යුතුයි.

Digital system එකේ purpose එක technology දන්න අයට special treatment එකක් දෙන එක නෙවෙයි.

Total queue එක better manage කරන එක.

App එකක් හදලා problem එක solve වෙන්නේ නැහැ

මෙහි තවත් reality එකක් තියෙනවා.

Doctor shortage එකක්, medicines shortage එකක් හෝ hospital capacity problem එකක් තියෙනවා නම් app එකකින් ඒවා solve කරන්න බැහැ.

Bad process එකක් digital කළා කියලා ඒක automatically good process එකක් වෙන්නෙත් නැහැ.

System එක succeed වෙන්න නම් hospitals වල actual workflow study කරලා, doctors, nurses, administrative staff සහ patients එක්ක design කරන්න ඕන.

Patient health data extremely sensitive නිසා privacy, cybersecurity, access control සහ backup systems ගැනත් serious වෙන්න ඕන.

Small pilots වලින් පටන් ගමු

Sri Lanka පුරා hospitals සියල්ල එක දවසක change කරන massive IT project එකක් start කරන එක unnecessary risk එකක්.

Major government hospitals කිහිපයක:

Average waiting time before → system introduce කළාට පස්සේ average waiting time

measure කරමු.

Patient satisfaction බලමු.

No-show rate බලමු.

Doctors සහ nursesට system එක usefulද බලමු.

වැඩ කරන model එකක් හම්බුණාම gradually expand කරමු.

Free healthcare system එකක් තිබීම ගැන Sri Lankaට ආඩම්බර වෙන්න පුළුවන්.

දැන් එහි next improvement එක විය යුත්තේ treatment එක free කරන එක විතරක් නොවෙයි.

Patientගේ කාලයටත් value එකක් දෙන healthcare system එකක් හදන එකයි.